Bize Ulaşın :

+90 (216) 495 29 65

Köşe Yazıları

15.02.2013

Vakit Geldi: Demiryolu Serbestleştiriliyor

Son aylarda ulaştırma sektörü ile ve özellikle demiryolu ulaştırması ile ilgili çok önemli düzenlemeler ve hazırlıklar yapılmaktadır. Bu gelişmeleri takip edemeyenler, bu gelişmeler sonucunda ortaya çıkacak yeni ulaştırma sistemindeki değişime hazırlıksız yakalanabilirler.Bu değişim ulaştırma sisteminin tümünü ve Türkiye’nin geleceğini çok yakından etkileyecektir.

Yapılan düzenlemeler;
1-Bakanlar Kurulunun 18 Ekim 2011 Tarihli ve 28088 Sayılı Mükerrer Resmi Gazetede Yayımlanan “2012 Yılı Programı” kararıdır.
2012 Yılı Programında, “demiryollarında özel sektör tren işletmeciğine geçiş, TCDD’nin yeniden yapılandırılması” kararı yer aldı. Daha önce de zaman zaman dile getirilen demiryolu sektörünün serbestleştirilmesi , böylece 2012 yılı programına resmi olarak girmiştir.
2-  01 Kasım 2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 655 Sayılı “Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”  dir.
“Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmündeki  Kararname” ile  Ulaştırma Bakanlığı'nın adı ,teşkilat yapısı ve görevlerinde önemli değişiklikler yapıldı.Ulaştırma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının  görevlerine ve teşkilat yapısına baktığımızda, Ulaştırma (karayolu,demiryolu), denizcilik (denizyolu, içsu ‘göl,nehir,kanal’ yolu), haberleşme, posta, havacılık ve uzay teknolojilerinin kurulması,kurdurulması,işletilmesi ve işlettirilmesi ile  “demiryolu sektörünün serbestleşmesine”  göre yapılandırıldığı görüyoruz.
Son günlerde yapılan hazırlık ise,”Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun Taslağı”nın son haline getirilmesidir.
Taslak Kanun 14 Mayıs 2012 tarihinde ulaştırma sektörü ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına gönderilmiş, kanun hakkındaki görüşler bir hafta içerisinde istenilmiştir.Hızlı görüş istenmesinden anlıyoruz ki, adı geçen kanun önümüzdeki aylar içinde TBMM’den çıkartılacaktır.
Daha önce bu konu ile ilgili hazırlanan iki taslak kanunun yerine daha yalın ve sade dille yazılan,lafzı ve ruhunun bir bütünlük içinde olduğu anlaşılan bir kanun taslağı olduğu görülmektedir.
Kanunun Türk Demiryolu Sektörünü geliştireceğini, Türkiye’nin hedeflerine ulaşmasında önemli etkileri olacağına inanıyoruz.
Bu taslak kanun nedeniyle AB’deki ve Türkiye’deki demiryolu sektörünün geçmişine baktığımızda şunları görürüz;AB’de demiryollarının reform süreci yirmi yıl önce başlamıştır.Yirmi yıl önce Türkiye’de olduğu gibi Avrupa’da da demiryollarının performansı düşüktü, ulaştırma maliyetleri çok yüksekti.Demiryollarının rekabetçi pozisyonu hızlı bir düşüş sürecindeydi. Buna ek olarak, demiryolları ayakta kalabilmek için devlet bütçesinden yüksek miktarda kaynağa ihtiyaç duymaktaydı.Bu kaynak da genellikle ulusal bütçeden ayrılan ya da ulusal meclisin sağlamak niyetinde olduğu kaynağın çok daha üzerinde bir miktardaydı.

Türkiye’de ve diğer birçok ülkede,demiryolu altyapısını yenileme ve demiryolu çeken ve çekilen araçlarına yatırım konusu ihmal edilmiştir.


Yirmi yıl önce AB’nin demiryolu ile ilgili yapısal  reformunun amacı demiryollarının performansının iyileştirilmesi, demiryollarının daha piyasa odaklı bir hale getirilmesi ve demiryollarının ortak pazarın geliştirilmesini destekleyen ucuz ve güvenilir bir ulaşım aracı haline getirilmesiydi.
Demiryolunun mevcut yapısal durumunun değiştirilmesi ile ilgili zorlu bir süreç başlatılmış oldu.Mevcut duruma göre yapılması gerekenler;
• Tarih içinde gelişen demiryolu yönetimi yapısının gelecekte piyasaya yönelik bir yapıya kavuşturulması gerekmekteydi.
• Yeni Altyapı Yöneticisi ve taşımacılık şirketlerinin ticari bir biçimde çalışması gerekmekteydi; bu da planlamanın, bütçeleme ve finansmanın yeniden tanımlanması gerektiği anlamına geliyordu.
• Altyapı, yolcu ve yük işlerinin ayrı sorumluluklara sahip ayrı birimlere ayrılması yönetim yapısında bir değişikliğin yapılmasını gerektirmekteydi. Çünkü eski yönetim yapısında demiryolları birçok ortak kaynağa sahip bir işletme modeli olarak kullanılmaktaydı.

1999’daki Helsinki Zirvesi’nden sonra, Türkiye’nin AB üyeliği onaylanmıştır. Türkiye artık AB’ye üyeliğe hazırlanmaktadır. Türkiye’nin AB üyesi olmak için başlattığı katılım süreci ulaştırma sektöründe, mevzuat uyumu, yeni idari yapıların oluşturulması ve/veya mevcut yapıların güçlendirilmesi de dahil olmak üzere bir dizi reformu beraberinde getirmiştir. 


Genel Hedef, AB müktesebatı doğrultusunda sektörün rekabete açılması için Türk Demiryollarının yeniden yapılandırılması ve reformdan geçirilmesidir.

Amaç, TCDD’de altyapı tahsisi, ücretlendirme, emniyet ve karşılıklı işletilebilirlik sistemleri de dahil olmak üzere demiryolları sektörünün yeniden yapılandırılması ve reformdan geçirilmesi için gerekli çerçeve koşulların oluşturulmasıdır.


Taslak Kanun ile istenen sonuç, 
• Türk demiryolları sektörünün yeniden yapılandırılması ve güçlendirilmesi için çerçeve koşulları ortaya konulması
• Altyapı kapasitesi tahsisi ve ücretlendirmeye yönelik bir sistemin oluşturulması
• Emniyet Yönetimi Sistemlerinin oluşturulması
• AB Üye Devletleri ve Türkiye arasında demiryolları emniyeti ile karşılıklı işletilebilirlik konularındaki boşlukları doldurmaya yönelik tedbirlerin belirlenmesi
• Altyapı tahsisi ile ücretlendirme şartlarının belirlenmesidir. 

AB ile Türkiye’nin 2005 yılında imzaladığı Katılım Ortaklığı Belgesi’ne ilişkin 23 Ocak 2006 tarihli ve 2006/35/EC sayılı Konsey Kararı’nda kısa vadeli ve orta vadeli öncelikler belirlenmiştir:

Kısa vadeli önceliklerde,Tüm ulastırma modellerinde ulastırma müktesebatı ile uyum çalışmalarına devam edilmesi kabul edilmişir.

Orta vadeli önceliklerde;
• Tüm ulaştırma modelleriyle ilgili yasal ve idari uyum çalışmalarının tamamlanması. Karayolları taşımacılığı için özellikle pazara erişim, yol güvenliği, yol emniyet testleri, yol denetimleri ve sosyal, mali ve teknik kurallara uyumun amaçlanması. Deniz taşımacılığı konusu deniz taşımacılığı güvenliğini de kapsaması,
• Karayolları, deniz ve hava taşımacılığında ulaştırma mevzuatının yürürlüğe sokulup uygulanmasının sağlanması.Bu amaçla sivil havacılık, karayolları ve demiryolları taşımacılığının tüm yönleri için ilgili kurumların uygulama ve yürütme kapasitesinin iyileştirilmesi.
• Ulusal demiryolları işletmesinin yeniden yapılandırma sürecinin tamamlanması ve demiryolları pazarının müktesebat gerekliliklerine uygun bir şekilde rekabete açılması,tesbit edilmiştir.

Türk Ulusal Programında da;
Demiryolu taşımacılığı Türkiye’nin AB Müktesebatına Uyum için hazırladığı Ulusal Programına dahil edilmiştir.Bu programa göre;
• Ulaştırma Bakanlığı’nın Kurulusu ve Görevlerine ilişkin 3348 sayılı Kanun
• Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
• Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsü
• Gerekli kurumsal değişiklikler
yapılacaktır.

Hazırlanan Taslak Kanun yukarıda belirtilen tüm hususları kapsamaktadır.Artık beklenen taslak kanunun yasalaşmasıdır.Kanun ile ilgili bir dizi tüzük ve yönetmelikler de çıkartılacaktır. Tüzük ve yönetmelikler sektörle ilgili sivil toplum kuruluşları ile birlikte hazırlanmalıdır.

Kanunda kamunun tren işletmecisine sağlanması düşünülen tüm kolaylıkların,özel demiryolu tren işletmecilerine de sağlanmalıdır.Bu suretle Türk Demiryolu Sektörü güçlü bir yapıya kavuşarak geleceğe güvenle bakabilecektir.


Ayrıca Türkiye’nin AB üyesi olması halinde, yabancı tasıma şirketlerinin Türkiye sınırları içinde faaliyet göstermesine imkan sağlayacak yasal düzenlemeler,başlangıçta küçük ölçekli işletmelerden oluşabilecek Türk demiryolu taşımacılık sektörünün rekabet edebilirliğinin güçlenmesine izin vermek için, bir geçiş dönemi verilerek (3-5 yıllık) kademeli olarak yürürlüğe sokulmalıdır.

Yeni düzenlemelerin Türkiye’nin önünü açacağına inanıyoruz ve “demiryolu geleceğimizdir” diyoruz.


Yaşar ROTA 

DUYURU

İlgililerin dikkatine; 19 Haziran 2019 Çarşamba

Firmamız Greenbrier(Rayvag) olarak ülkemiz demiryolu taşımacılığının yoğun olarak yapıldığı Payas/İskenderun, Malatya, Kayseri ve Divriği/Sivas'ta Mobil servis hizmeti vermeye başlamışlardır. Hizmetlerimiz üç şekilde verilmektedir.
1-Vagon sahibi firma vagonu hakkında bilgi verir. Yapılacak tamirin şeklini de belirlemiş ise; Firmamızdan fiyat ister ve karşılıklı mutabakatla arıza giderilerek fatura edilir.
2-Vagon sahibi firma vagonları ile ilgili bilgileri verir, firmamız yıllık olarak vagonların bütün ihtiyaçlarını karşılayarak hizmet verir. Karşılıklı şartları belirleyerek fiyatlama mutabakatı ile aylık fatura edilerek ödeme talep edilir.
3-Mobil ekiplerimizin konuşlandığı istasyonlardan geçen müşteriye ait vagonların tamamı her geçişinde arıza, sarf ve durum tespiti amaçlı kontrol edilir, bir gün sonra müşteriye rapor edilir. Bu hizmet için vagon başı cüzi bir bedel aylık olarak talep edilir. Şayet arıza tespit edilirse anında müşterinin ECM ve yetkilisine haber verilir. Arıza hakkında detaylı bilgi verilir, tamirin yapılma şekli belirlendikten sonra müşteriye daha önce belirtilen yedek parça ve işçilik ücreti üzerinden tamir gerçekleştirilir.
Bilgilerinize sunarız.

Üyelerimiz

E-Posta Listemize Kayıt Olun

Aşağıdaki formu kullanarak e-posta adresinizi sistemimize kayıt edin, gelişmelerden haberdar olun.

Süreli Yayınlarımız

Demiryolu Dergisi Son Sayısı Çıktı!

Demiryolu Dergisi Son Sayısı Çıktı!

İndir

Çevirimiçi Broşürümüzü İndirmek İçin TIKLAYIN!

Raporumuzu İndirmek İçin TIKLAYIN!

Bilanço ve Gelir Tablosunu İndirmek İçin TIKLAYIN!