Bize Ulaşın :

+90 (216) 495 29 65

Köşe Yazıları

15.02.2013

Taşımacılık Sektörü Demiryolu ile İlgili Hukuki Düzenlemelerin Çıkmasını Bekliyor

TCDD hatlarında yaklaşık 12-13 senedir kendilerine ait yük vagonları ile taşıma yapan çok sayıdaki “özel demiryolu taşımacılık firması”,demiryolu taşımacılığı ve işletmeciliği konusunda oldukça tecrübeli oldular.

Türkiye Taşımacılık Sektörü ve Demiryolu Taşımacılık Sektörü demiryolu ile yük ve yolcu taşımacılığı yatırımlarına başlayabilmek ve dünya taşımacılık sistemi içinde hak ettiği yere ulaşabilmek,projelerini hayata geçirebilmek için,AB Müktesebatı çerçevesinde çıkartılacak olan demiryolu yapısal sistemi ile ilgili kanunların,tüzük ve yönetmeliklerin çıkmasını beklemektedir.

Biliyoruz ki Türkiye ve Avrupa Birliği demiryolu taşımacılığını çok önemsiyor.

Özellikle AB Demiryolunu, üye ülkeler arasında tüm sınırların kaldırılmasının ve “Avrupa Birliği Ülkesi” oluşturulmasının bir aracı olarak görüyor.

Bu anlayışta olduğunun belgesi de 29.07.1991 tarih ve 91/440/EEC sayılı Konsey Direktifidir.

AB bu direktifle;
• Topluluk ülkelerinde demiryolu sisteminin yeniden yapılandırılmasının zorunlu kılınmasını,
• Demiryollarının tam rekabetçi bir pazarda bütünleşmesinin ve etkinliğinin iyileştirmesinin sağlanmasını, 
• Demiryollarını diğer taşımacılık türlerine/modlarına göre rekabetçi yapmak için, demiryolu şirketlerine bir bağımsız işletmecilik statüsü garanti verilmesini,
• Demiryolu altyapı yönetiminin ve taşımacılık hizmetlerinin işletilmesinin birbirinden ayrılmasını,
• Hizmetin kalitesinin iyileştirilmesi açısından, taşımacılık hizmetlerinde  rekabetin teşvik edilmesini,
• Demiryolu (kamu,özel) kuruluşlarının yönetim özgürlüğünün sağlanmasını,
• Topluluk demiryollarının Tek Pazar gereksinimlerine kendilerini adapte etmelerinin kolaylaştırılmasını,
• Kamu ve özel demiryolu işletmecilerinin verimliliklerini artıracak düzenlemelerin yapılmasını, İstemektedir.

Bu direktif  ile demiryolu işletmeciliği,”kamu” ve “özel” demiryolu işletmelerine hiç bir ayırım yapılmaksızın açılmaktadır.

Bu tür demiryolu işletmecilik yaklaşımı/sistemi dünyada bir ilktir.

Yukarıda da belirtmeye çalıştığımız gibi,bu tür demiryolu yapısının ve demiryolu işletmecilik sisteminin  temel amacı,”AB Ülkesi” ni oluşturacak sistemlerin/yapıların temelini, taşıma/ulaştırma sistemimin ve özellikle de  demiryolu taşımacılığının üzerine oluşturmaktır.

Bu demiryolu sisteminin ilk etabında,tüm üye ülkeler yeni demiryolu sistemine geçecekler,demiryolu ile ilgili tüm standartlarda uyum sağlayacaklardır.İkinci etabında da tüm üye ülkelerin demiryollarının “Altyapıları” birleştirilerek,tek bir yönetim altında olacak ve ”AB Ülkesi Demiryolu Altyapısı Yönetim Sistemi” ne geçilecektir.

Bu altyapı yönetim sisteminin içinde altyapının bakım ve onarımı,yeni demiryollarının yapımı ve demiryolunun trafik yönetimi bulunacaktır. 

Böylece “Avrupa Birliği Ülkesinin” tüm altyapısının idaresi,bakım ve onarımı,demiryolu trafiğinin yönetimi,demiryolu ile ilgili mesleki eğitim,standartların oluşturulması,altyapı kullanım ücretleri tek bir idare olacak “AB Ülkesi Altyapı Yönetim İşletmesi”nce yapılacaktır.

AB, Türkiye’nin bu sisteme dahil olması için neler yapması gerektiğini “Müktesebat” aracılığıyla bildirdi. Türkiye AB müktesebatına uyum için, önümüzdeki kısa sürede AB kurallarını dikkate alarak, demiryolu ile ilgili hukuki düzenlemeleri yapmak durumundadır/zorunluluğundadır.

Artık Demiryolu ile ilgili yapılması gerekenler temel hatları ile bellidir.Türkiye yapacağının teminatını (müktesebat olarak) da vermiş bulunuyor.

AB’ye uyum kapsamında 91/440 Sayılı Direktif gereği demiryolu sektörü ile ilgili düzenlenmesi gereken birincil ve ikincil hukuki düzenlemeler,Türkiye’nin Ulusal (2001,2003 ve 2008) Programları çerçevesinde takvimlendirilmiştir. 

Bu düzenlemeler,taşımacılık ve lojistik sektörlerinde ve demiryolu altsektöründe çok önemli değişimlere ve gelişmelere yol açacaktır.

TCDD  mevcut “Ana Statüsü’ne” göre,devletçe kendisine verilen demiryollarının altyapısını ve tren işletmeciliğini  birlikte “tekel” olarak işletmektedir.AB uyum düzenlemeleri sonrası altyapı ve işletme ayrılacaktır.

Demiryolu altyapısı devletin tekelinde kalacak,işletme bölümü de diğer özel demiryolu şirketleri ile eşit ve rekabetçi bir ortamda demiryolu işletmeciliği yapmaya devam edecektir.

AB’ye uyum kapsamında yapılacak demiryolu sektörü ile ilgili birincil ve ikincil  düzenlemelerde, 91/440 Sayılı Direktif ve bu direktifi tamamlayıcı olan demiryolu ile ilgili diğer direktiflerdeki;  
• Demiryolu altyapısına katılım hakkını garanti için, tüm toplulukta  tek biçim ve demiryolu taşıma şirketleri için ayırımsız bir  yetki oluşturulması,
• Bir üye devlette verilen yetkilerin tüm toplulukta geçeri olması,
• Güvenli demiryolu hizmetini garanti için; mesleki yeterlilik, mali yeterlilik ve saygınlık aranması,
• Müşterileri korumak için, risklere karşı yeterli güvenliğin garanti edilmesi,
• Yurtiçi demiryolu taşımacılığının etkili işlemesini sağlamak için bu alandaki anlaşmalara saygı duyulması, 
• Demiryolu sektöründe hizmetlerin serbest ediminin uygulanması,
• Demiryolu işletmelerinin uluslararası demiryolu trafiğine katılım hakkının olması,
• Altyapı kapasitesi dağılımında ve altyapı ücretlerinde tek biçim uygulanması,
• Üye devletlerin altyapı kapasitesinin dağılımının optimal ve etkin kullanımı, 
• Altyapı yöneticilerinin, altyapı giderlerini karşılayacak mali imkanlara sahip olması,
• Bir demiryolu kontrol organizasyonu oluşturup, kontrol sağlanması,
• Demiryolu şirketlerinin pazara girmesi, 
• Demiryolu şirketlerinin, Trans-Avrupa Demiryolu Yük Ağları’na katılmada bütünleşmesi, 
• Demiryolu işletmelerinin,demiryolu altyapısına ayırımsız katılımının ve saydamlığının sağlanması,
• Altyapının optimal kullanımının cesaretlendirilmesi,
• Açık pazar tedbirleriyle etkin bir yük taşımacılığı yapılması,
• Ücretlendirme sistemi ve kapasite dağılımı sağlanması,
• Demiryolu servis tedariğinde, dengeli rekabet ile kapasite dağılımını ve tarife sistemi,
kriterlerini dikkate alınması gerekecektir;


Demiryolu İşletmeciliğinin özelleştirilmesi/serbestleştirilmesi sonrası oluşabilecek benzer yapıyı,halen Türkiye’de yapılan “Havayolu Taşımacılığı”  sektörü ile açıklamak daha net hale getirecektir.

Türk Havayolu Taşımacılığı Sektöründe şöyle bir işletmecilik (altyapı ve taşıma) yapısı oluşturuldu,
• Türkiye Havaalanlarının işletilmesi ile Türkiye Hava sahasındaki hava trafiğinin düzenlenmesi ve kontrolü görevi, yani havayolu taşımacılığının “altyapısı” nın idaresi/işletilmesi “Devlet Hava Meydanları İşletmesi(DHMİ) Genel Müdürlüğünce” yerine getirilmektedir.
• 22.08.1990  tarihinde özelleştirme kapsamına alınan, Sermayesinin % 49,12 T.C Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, % 50,88 Halka açık olan “THY Türk Hava Yolları A.O.”  bir yerde “devletin/kamunun havayolu işletmesi” olarak havayolu taşımacılığı işletmeciliği  yapmaktadır,
• Sivil havacılık faaliyetlerinin kamu yararına, ekonomik ve sosyal gelişmelere ve millî güvenlik amaçlarına uygun olarak düzenlenmesi ve gelişmesini sağlamak, Sivil havacılık faaliyetlerinin uluslararası sivil havacılık kural ve standartlarında düzenlenmesini, sürdürülebilirliğini ve gelişmesini sağlayacak esasları tespit etmekle görevli “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü” sivil havayolu taşımacılık sistemini “kontrol” etmektedir,
• Yaklaşık 20 adet “özel havayolu taşımacılığı işletmesi” kendi uçakları ve personeli ile ”özel havayolu işletmeciliği” yapmaktadır. 


Bu yeni havayolu taşımacılığı yapısı ve  işletmecilik anlayışı, taşımacılıkta rekabeti ve yolculuk imkanlarını/seçeneklerini artırmış ve taşıma gerçekleşmeleri sonucunda şöyle bir tablo oluşmuştur;


   Toplam Kargo (Ton)                        Toplam Yolcu (Adet)
     2002          880.133                                     33.555.452
     2008       1.529.677                                     74.387.000

Yaklaşık yüzde yüzlük (kargo ve yolcu) bir artışı sağlanmıştır.

Yeni demiryolu işletmecilik sistemi de benzer şekilde oluşturulacak ve demiryolu taşımacılığında da böyle büyük sıçramalar olacaktır diye bekliyoruz.

9.Kalkınma Planında, Türkiye Ulusal (2001,2003 ve 2008 ) Programlarında,60.Hükümet Programında demiryolu taşımacılığının öne çıkartılması ve taşımacılık/ulaştırma sektörünün ana arteri olacağı, üzerinde vurgu yapılarak belirtilmiştir. 


Kamu ve Özel demiryolu şirketlerinin “işletmecilik” yatırımlarının, yasal düzenlemelerin çıkarılması ile büyük bir ivme kazanacağını,demiryolu yolcu ve yük taşımacılığında da havayolu taşımacılığında gerçekleşen oranlara ulaşılabileceğine inanıyoruz. 


Demiryolu ile ilgili birincil ve ikincil hukuki düzenlemelerin oluşturulması aşamasında, taşımacılık/lojistik ile ilgili sivil toplum kuruluşlarının da davet edilmeleri durumunda, birikimleri ile önemli katkıları olacağını düşünüyoruz.


Yaşar ROTA 

DUYURU

İlgililerin dikkatine; 19 Haziran 2019 Çarşamba

Firmamız Greenbrier(Rayvag) olarak ülkemiz demiryolu taşımacılığının yoğun olarak yapıldığı Payas/İskenderun, Malatya, Kayseri ve Divriği/Sivas'ta Mobil servis hizmeti vermeye başlamışlardır. Hizmetlerimiz üç şekilde verilmektedir.
1-Vagon sahibi firma vagonu hakkında bilgi verir. Yapılacak tamirin şeklini de belirlemiş ise; Firmamızdan fiyat ister ve karşılıklı mutabakatla arıza giderilerek fatura edilir.
2-Vagon sahibi firma vagonları ile ilgili bilgileri verir, firmamız yıllık olarak vagonların bütün ihtiyaçlarını karşılayarak hizmet verir. Karşılıklı şartları belirleyerek fiyatlama mutabakatı ile aylık fatura edilerek ödeme talep edilir.
3-Mobil ekiplerimizin konuşlandığı istasyonlardan geçen müşteriye ait vagonların tamamı her geçişinde arıza, sarf ve durum tespiti amaçlı kontrol edilir, bir gün sonra müşteriye rapor edilir. Bu hizmet için vagon başı cüzi bir bedel aylık olarak talep edilir. Şayet arıza tespit edilirse anında müşterinin ECM ve yetkilisine haber verilir. Arıza hakkında detaylı bilgi verilir, tamirin yapılma şekli belirlendikten sonra müşteriye daha önce belirtilen yedek parça ve işçilik ücreti üzerinden tamir gerçekleştirilir.
Bilgilerinize sunarız.

Üyelerimiz

E-Posta Listemize Kayıt Olun

Aşağıdaki formu kullanarak e-posta adresinizi sistemimize kayıt edin, gelişmelerden haberdar olun.

Süreli Yayınlarımız

Demiryolu Dergisi Son Sayısı Çıktı!

Demiryolu Dergisi Son Sayısı Çıktı!

İndir

Çevirimiçi Broşürümüzü İndirmek İçin TIKLAYIN!

Raporumuzu İndirmek İçin TIKLAYIN!

Bilanço ve Gelir Tablosunu İndirmek İçin TIKLAYIN!